Yaz aylarının gelmesiyle artan hava sıcaklıkları birtakım sağlık
sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Sıcak havalarla birlikte çocuklarda
görülen rahatsızlıkların başında ishal gelmektedir. Akut ishal tüm dünyada
akut solunum yolu
enfeksiyonlarından sonra en sık görülen enfeksiyon
hastalığıdır. Özellikle anne sütünün kesildiği dönemde çocuklar ishale daha
yatkındırlar. Acıbadem Maslak Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
uzmanı Dr. Ebru Tuğrul Sarıbeyoğlu ishal
sebepleri ve korunma yöntemleri
hakkında bilgi verdi: Birçok Yolla Bulaşıyor!
İshale neden olan birçok mikroorganizma dışkı-ağız yolu ile bulaşır. Yine yaz
aylarında sık karşılaşılan bir diğer durum da çoğu kez koli
basilinin neden
olduğu ve turist ishali olarak bilinen bağırsak enfeksiyonlarıdır. Bu ishal, kanalizasyon
suları ile sulanan tarlalarda yetişen ve iyi yıkanmayan yiyeceklerin yenmesi sonucu
oluşur. Yine bu kirli suların karıştığı sularda yüzmek veya
bir şekilde bu
suların bulaştığı yiyeceklerin yenmesi ile alınan bakteri ve parazitlerin neden olduğu
amipli ve basilli dizanteri de yazın daha sık
görülür.
Korunmak İçin Neler Dikkat Etmek
Gerekiyor?
İçme suları
ve yiyeceklerin mide ve bağırsak
enfeksiyonlarına neden olmamaları için, içme sularının ve yiyeceklerin
yıkandığı suların temiz su kaynaklarından elde edilmiş olmasına özen
gösterilmesi gerekir. Mümkün olduğunca dışarıda bekleyen yiyeceklerden
satın
almamalı, ambalajlı ürünler tercih edilmelidir. Açıkta satılan dondurma
özellikle çocuklar için büyük tehlike içerir. Onun yerine ambalajlı, uygun koşullarda
saklanmış ve nakledilmiş dondurmaların kullanılması gerekir.
İshalden
korunmanın en
etkili yolunun ise ellerin sık ve düzenli olarak yıkanmasıdır. Kirli
ellerde yerleşen organizmalar, ishal ve diğer enfeksiyonların en önemli nedenidir. İshal
etkeni organizmaların bulaşmasında en önemli yol, temiz olmayan gıda ve suların
alınmasıdır.
Bu nedenle özellikle temiz su kaynaklarının sağlanması, süt ve
süt ürünlerinin pastörize edilmesi, meyve ve sebzelerin iyice yıkanması
gerekmektedir. İyi pişirilmemiş et ve tavuk ürünlerinden kaçınılmalıdır.
Pişirilmiş gıdalar uzun süre açıkta
bırakılmamalı, hemen yenmeyecekse
mutlaka buzdolabına kaldırılmalıdır. Mutfak gereçleri temiz tutulmalıdır.
Açıkta satılan veya uzun süre oda ısısında bırakılan gıdaların
tüketilmesinden kaçınılmalıdır.
Tam pansiyon otellerde açık
büfelerde
sunulan yiyeceklere de dikkat edilmelidir. Uzun süre açıkta kalan
özellikle sütlü, kremalı, mayonezli, etli yiyecekler de sıcağın etkisiyle çoğalan
bakterilerin neden olduğu gıda zehirlenmesi kendisini kusma, karın ağrısı ve
ardından ishalle
gösterir.
Korunmak için yukarıda belirtilen genel önlemlere
ilave olarak içeceklere katılan buzların da temiz sulardan hazırlanmış olduğundan
emin olunmalı, bundan emin olunamıyorsa kapalı şişelerde saklanarak soğutulan
sıvılardan tüketmek
gereklidir.
Nasıl Tedavi
Edilir?
İshal tedavisi hastalığın şiddetine göre değişir. Hafif
ishalde, kusma varsa, çocuk günde iki-üç kere tuvalete gidiyorsa sadece takip yeterli
olabilmektedir. Virüslerin yol açtığı basit
yaz ishalleri 1-2 günde geçebilir. Bu tür
ishaller, hiçbir ilaç tedavisi yapılmadan, sadece çocuğun beslenmesine dikkat
ederek, bol sıvı vererek, tuzlu, şekerli su takviyesi yaparak geçebilir. Geçmeyen,
uzayan, şiddeti yüksek olan, günde üçten
fazla tuvalete gitmeyi gerektiren ishallerde
hastaneye başvurulmalıdır. İshali günde 5-10 kezi bulan, yeterli miktarda ağızdan
beslenemeyen çocuklarda kusma ve ishal ile kaybedilen su, tuz, karbonat, potasyum gibi
maddelerin damardan serum şeklinde
yerine konulması gerekebilir. Eğer kanlı ishal gibi
mikrobik ishal söz konusuysa antibiyotik tedavisine başlamak gerekebilir.